Το πρόβλημα της διάβρωσης στις υδραυλικές εγκαταστάσεις απασχολεί πολλά χρόνια τον τεχνικό κόσμο. Αρχικά θα πρέπει να αναφερθούμε στον ορισμό "διάβρωση". Η διάβρωση διακρίνεται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, την απλή (συνήθης) διάβρωση και την ηλεκτρολυτική διάβρωση.

Η απλή διάβρωση παρατηρείται στην επιφάνεια των μετάλλων και είναι αποτέλεσμα χημικών αντιδράσεων που προκαλούνται από την επίδραση του περιβάλλοντος στο οποίο βρίσκονται.

Η ηλεκτρολυτική διάβρωση είναι εκείνη που απασχολεί τον τεχνικό κόσμο, με την εξάπλωση των μικτών δικτύων σωληνώσεων. Για να υπάρξει ηλεκτρολυτική διάβρωση είναι απαραίτητο να υπάρχουν δύο διαφορετικά μέταλλα σε επαφή ή συνδεδεμένα μεταξύ τους με αγώγιμο υλικό και να διαβρέχετε από ένα ηλεκτρολύτη (ακόμα και το νερό θεωρείται ηλεκτρολύτης).Όταν τα δύο μέταλλα βρίσκονται σε επαφή ή ενώνονται με ένα εξωτερικό αγώγιμο δρόμο (π.χ. μούφα), δημιουργείτε ένα κλειστό κύκλωμα διαρρεόμενο από ρεύμα. Το ηλεκτροθετικότερο μέταλλο αποτελεί την άνοδο και το λιγότερο ηλεκτροθετικό την κάθοδο. Στο σχήμα που ακολουθεί φαίνετε ότι τα ηλεκτρόνια που ελευθερώνονται από την διάβρωση του σιδήρου οδεύουν προς την κάθοδο με αποτέλεσμα να δημιουργείτε η ηλεκτρόλυση.

Η ηλεκτρόλυση μπορεί να λάβει μέρος ακόμα και μεταξύ όμοιων μετάλλων. Για παράδειγμα όταν σε μία παλιά εγκατάσταση αλλαχθεί μέρος της, τότε το καινούργιο μέταλλο τείνει να διαβρωθεί.

Το φαινόμενο της ηλεκτρόλυσης γίνεται ποιο ισχυρό όταν:

• Συμμετέχουν δύο ή περισσότερα διαφορετικά μέταλλα σε μία εγκατάσταση.

• Τα διάφορα μέταλλα έρχονται σε απευθείας επαφή μεταξύ τους χωρίς παρεμβολή άλλου υλικού.

• Η αγωγιμότητα του διακινούμενου υλικού είναι υψηλή.

• Η θερμοκρασία του υγρού είναι υψηλή.

• Τα μέταλλα που συμμετέχουν στο δίκτυο έχουν μεγάλη διαφορά δυναμικού μεταξύ τους.

• Η επιφάνεια των μετάλλων είναι καθαρή από άλατα και άλλες επικαθίσεις.

Για την προστασία των εγκαταστάσεων η ΤΟΤΕΕ 2411 στο κεφ.13 ζητά αν είναι εφικτό να χρησιμοποιείται σε όλο το υδραυλικό δίκτυο του κτιρίου το ίδιο υλικό προς αποφυγή της ηλεκτρόλυσης. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι δυνατό (που συμβαίνει πολύ συχνά) συνιστά τις ακόλουθες λύσεις, που όμως καμία δεν παρέχει πλήρη ασφάλεια για την αποφυγή των διαβρωτικών φαινομένων όπως τονίζει.

1. Την διακοπή της αγώγιμης σύνδεσης δύο διαφορετικών μεταλλικών υλικών με την παρεμβολή μονωτικού (ηλεκτρικά) υλικού.
2. Την τοποθέτηση ανοδίου Mg που θα θυσιαστεί προστατεύοντας το πιο ηλεκτροαρνητικό μέταλλο, μέθοδο που προϋποθέτει τον τακτικό έλεγχο και αντικατάσταση του ανοδίου.
3. Την καθοδική προστασία της εγκατάστασης, μέθοδο που με ειδική συσκευή διοχετεύουμε ασφαλές για τον άνθρωπο συνεχές ρεύμα (χαμηλής τάσης) στο νερό.

Παρακάτω γίνεται αναφορά για διάφορους μεθόδους αντιμετώπισης στο πρόβλημα της ηλεκτρόλυσης.

• Χημικός καθαρισμός, δηλαδή η τεχνική εργασία καθαρισμού εγκαταστάσεων με την χρήση χημικών προϊόντων (οξέα, καυστική ποτάσα).

• Μηχανικός καθαρισμός.

• Χημικά βελτιωτικά νερού –αντιδιαβρωτικά, όπως ράβδοι μαγνησίου όπου θυσιάζονται και διαβρώνονται στη θέση των προστατευμένων μετάλλων.

• Αντικατάσταση φραγμένων τμημάτων του δικτύου, το οποίο απαιτεί συχνό έλεγχο της εγκατάστασης αλλά και έχει υψηλό κόστος εργατικών.

• Θέρμανση και σφυροκόπηση για να αποκολληθούν σκληρά άλατα.

• Αποσκλήρυνση, απιονισμός, αντίστροφη όσμωση ώστε να αφαιρεθούν όλα διαλυτά στερεά (ανιόντα και κατιόντα) από το νερό.

• Αποσιδήρωση, απομαγγάνωση, αφαίρεση άλλων μετάλλων όπου ειδικά φίλτρα χρησιμοποιούνται για την μείωση σιδήρου, μαγγανίου και νιτρικών στο νερό.

• Ιονισμός μετάλλων με μαγνήτες με την βοήθεια ηλεκτρομαγνητικής συσκευής, όπου απελευθερώνει ιόντα (ηλεκτρόδια από κράμα χαλκού και αργύρου) θετικά φορτισμένα και έλκονται από τα βακτήρια τα οποία είναι αρνητικά φορτισμένα, με αποτέλεσμα την εξασθένηση των βακτηριδίων.

• Μετάδοση μοριακών ταλαντώσεων στα μόρια του νερού με συγκεκριμένες συχνότητες που "σφυροκοπούν" τις προϋπάρχουσες επικαθίσεις και δεν επιτρέπουν την δημιουργία νέων.

• Φίλτρανση για απομάκρυνση αιωρούμενων υλών, οσμών και οργανικών ουσιών.

Της Α. Γωνιανάκη πτυχ. Μηχανολόγος Μηχανικός - Τμήμα Πωλήσεων της ΥΔΡΟΜΕΤΑΛ ΑΕΒΕ

Πηγές: ilektrolisi.asp